Radyofrekans (Nükleoplasti) ile bel, boyun ve sırt fıtığı tedavisi, omurilikte meydana gelen fıtıkların cerrahi olmayan (minimal invaziv) tedavi yöntemlerinden biridir. Özellikle küçük–orta boy fıtıklarda ve bacak ağrısı ön planda olan hastalarda tercih edilir.
Nükleoplasti hakkında bu bölüm, Doç. Dr. Mehmet Hüseyin AKGÜL tarafından hazırlanmıştır.
Nükleoplasti, bel fıtığına neden olan diskin iç kısmındaki (nükleus pulpozus) basıncı azaltmak için radyofrekans enerjisi kullanılarak yapılan kapalı bir işlemdir. Diskin içinden çok küçük bir miktar doku buharlaştırılır; böylece disk hacmi ve sinire olan baskı azalır.
• Lokal anestezi altında yapılır
• Ciltte kesik yoktur (iğne ile girilir)
• Floroskopi (röntgen) eşliğinde diskin içine girilir
• Radyofrekans ile basınç azaltılır
• İşlem süresi genellikle 20–30 dakika
• Aynı gün taburcu olunabilir
• Küçük veya orta boy tek seviyeli bel fıtığı
• Bacak ağrısı (siyatik) bel ağrısından baskın olanlar
• Fizik tedavi ve ilaçlara rağmen şikâyeti sürenler
• MR’da disk bütünlüğü bozulmamış (sekestre olmayan) fıtık
• Büyük, kopmuş (sekestre) fıtık
• İleri omurga kayması veya dar kanal
• Belirgin kas gücü kaybı, idrar–gaita kontrol sorunları
• Enfeksiyon, tümör, ciddi omurga instabilitesi
• Ameliyata göre daha az risk
• Hızlı iyileşme ve kısa istirahat
• Hastanede yatış gerektirmez
• Günlük yaşama genellikle 1–2 gün içinde dönüş
• Yüksek ağrı kontrolü ve yaşam konforu
• Her hastada etkili olmayabilir
• Ağrı tam geçmeyebilir veya zamanla tekrar edebilir
• Nadiren enfeksiyon, sinir irritasyonu
Uygun hasta seçimiyle başarı oranı %60–80 civarındadır. Sonuçlar genellikle ilk haftalar içinde hissedilir.
• İlk birkaç gün ağır kaldırmamak
• Kısa süreli korse önerilebilir
• Doktorun verdiği egzersiz programına uymak
• Bel kaslarını güçlendirmeye yönelik fizik tedavi
Bu değerlendirme süreci, Doç. Dr. Mehmet Hüseyin AKGÜL’ün klinik yaklaşımına göre özetlenmiştir.
Hekim, MR bulgularına göre nükleoplastinin hastaya uygun olup olmadığını genel hatlarıyla değerlendirir, ayrıntılı bir muayenede ameliyatın gerekip gerekmediğini, bu yöntemin uygun olup olmadığını değerlendirir.
Hekim;
• Fıtık seviyesi: (ör. L4-L5, L5-S1)
• Fıtık tipi (raporda yazıyorsa):
o protrüzyon
o ekstrüzyon
o sekestre (kopmuş)
• Sinir basısı var mı? (raporda “sinir kökü basısı” / “kanal daralması”) değerlendirir.
• Ağrı belde mi, bacağa mı vuruyor?
• Hangi bacağa? (sa /sol)
• Uyuşma, karıncalanma var mı?
• Kas gücü kaybı var mı? (ayağı kaldırmada zorlanma, çabuk yorulma gibi)
• Şikâyet süresi:
☐ 0–6 hafta
☐ 6 hafta–6 ay
☐ 6 aydan uzun
• Daha önce denenenler:
o ilaç
o fizik tedavi
o enjeksiyon (epidural, sinir blokajı vs.)
• İdrar veya dışkı tutamama
• Cinsel fonksiyon kaybı
• Hızla artan güç kaybı
Genel değerlendirmesini yapar ve nükleoplastinin hastaya uygun olup olmadığına karar verir. Tüm cerrahi işlemde temel amaç hastanın göreceği fayda ve risklerin fayda ile karşılaştırılmasıdır.